"دوشنبه‌های سوهانک"؛ شبکه‌های اجتماعی فرصت هستند یا تهدید؟/لزوم ارتقای آگاهی خانواده‌ها نسبت به رسانه‌های اجتماعی

– اخبار اجتماعی –

به گزارش خبرنگار اجتماعی خبرگزاری تسنیم؛ مجموعه نشست‌های تخصصی دانشکده علوم اجتماعی، ارتباطات و رسانه دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکز امروز با عنوان "دوشنبه‌های سوهانک" این هفته با موضوع "شبکه‌های اجتماعی و دگرگونی ارزش‌های خانواده" با حضور "زهرا حضرتی‌معصومه" عضو هیئت علمی و معاون دانشکده علوم اجتماعی، ارتباطات و رسانه و "سعید معدنی" عضو هیئت علمی دانشکده علوم اجتماعی، ارتباطات و رسانه به صورت آنلاین برگزار شد.

"زهرا حضرتی‌صومعه" عضو هیئت علمی و معاون دانشکده علوم اجتماعی، ارتباطات و رسانه در نشست تخصصی شبکه‌های اجتماعی و دگرگونی ارزش‌های خانواده، اظهار کرد: ارزش اجتماعی می‌تواند یک عقیده و باور نسبتاً پایدار باشد که افراد بر آن تاکید می‌کنند و یک شیوه خاص را در برمی‌گیرد. در علم جامعه‌شناسی، ارزش اجتماعی چیزی است که مورد پذیرش همگان است، هرچیزی که جامعه برای آن ارزش قائل است را به عنوان ارزش اجتماعی یاد می‌کنیم.

وی ادامه داد: وقتی صحبت از ارزش‌های اجتماعی و شبکه‌های اجتماعی می‌شود چند رویکرد مطرح است؛ یکی از رویکردها این است که نگاه مثبتی باید به رسانه‌های اجتماعی داشته باشیم و بیشتر به کارکردهای این رسانه‌ها تاکید کنیم. دسته دوم نظریه‌ها، این است که شبکه‌های اجتماعی را با رویکرد منفی نگاه می‌کنند و می‌گویند حضور افراد در این فضا باعث می‌شود که افراد به فردی گمنام تبدیل شوند. دسته سوم، حد میانه را در پیش گرفته‌ و می‌گویند رسانه‌های اجتماعی کاربرد مثبت و منفی دارند و می‌توانیم کاربرد درست یا غلط از آن‌ها داشته باشیم.

حضرتی با اشاره به اینکه وقتی حرف از ارزش اجتماعی می‌شود مسئله تقابل جامعه مدرن و سنتی شکل می‌گیرد، ادامه داد: جامعه ما یک جامعه مدرن و سنتی است و وقتی از ارزش‌ها صحبت می‌کنیم، ارزش‌ها باتوجه به جایگاه و فضایی که دارند می‌تواند حلقه اتصال نسل آینده باشند. نفوذ و نقش‌آفرینی شبکه‌های اجتماعی را نمی‌توانیم انکار کنیم.

عضو هیئت علمی و معاون دانشکده علوم اجتماعی، ارتباطات و رسانه با بیان اینکه روابط اجتماعی، شالوده جامعه ماست و کنشگران در ارتباط با دیگران تلاش می‌کنند ارزش‌ها را رعایت کنند، گفت: درحال حاضر ارزش‌های خانواده‌ها تغییر کرده است اما تغییرات را می‌پذیریم و یکی از عوامل این تغییرات، شبکه‌های اجتماعی است. میزان استفاده، نوع و محتوایی که شبکه‌های اجتماعی دارند، می‌تواند در بحث تغییر ارزش‌های خانواده تاثیر گذارد و امروزه تاثیر شبکه‌های اجتماعی در زندگی ما انکارناپذیر است، در بخشی جنبه مثبت و در بخشی نیز تاثیرات منفی دارد.

وی تصریح کرد: تاثیر مثبت و کارآمد شبکه‌های اجتماعی آن شامل افزایش آگاهی عمومی، تعاملات اجتماعی گسترده و … است اما پیامدهای منفی نیز دارد و تاثیر آن را در الگوهای مصرف می‌بینیم و بر نوجوانان و جوانان شاهد هستیم. امروزه وقتی اینستاگرام را نگاه می‌کنیم با صفحاتی مواجه هستیم که به تبلیغ غذاهای فست‌فودی به شکل‌های جذابی پرداخته است و غذای فست فودی که سریع آماده می‌شود سریع هم خورده می‌شود اما در فرهنگ جامعه ایرانی برای صرف غذا سفره می‌اندازیم و اعضا دور سفره جمع می‌شوند، سبک غذا خوردنِ فست‌فود باعث می‌شود که فرصت دور هم جمع شدن کم شود و این مسئله باعث می‌شود که فرهنگمان را فراموش کنیم تا قرن حاضر به تعبیری، قرن دگرگونی ارزش‌ها نامیده شود.

حضرتی ادامه داد: خانواده یک نهاد مهم و اثرگذار و نهادی است که ارزش‌های اجتماعی از افراد مختلف به یکدیگر منتقل می‌شود. هرچه قدر افراد در شبکه‌های اجتماعی بیشتر باشند و این شبکه مورد پذیرش باشد احتمال اینکه کمتر درگیر مسائل خانوادگی باشد بیشتر است. امروزه ارزش‌های خانواده برای نوجوان و جوان کمتر شده و الگوی آنان، خواننده‌هایی در خارج از ایران شده که متناسب با فرهنگ ما نیست.

عضو هیئت علمی و معاون دانشکده علوم اجتماعی، ارتباطات و رسانه تصریح کرد: در جمع شدن خانوادگی این موضوع مطرح است که هرکس با تلفن همراه در صفحه اجتماعی خود مدام در حال رد و بدل کردن پیام است و باعث کم شدن ارتباطات اعضای خانواده می‌شود و وقتی غم را در چشم اعضای خانواده نبینیم باعث شده که ارزش‌های خانواده در درون ما کم شود.

وی با تاکید بر اینکه شبکه‌های اجتماعی هم فرصت هستند و هم تهدید، گفت: فرصت یعنی با توجه به کارکردهایی که دارند در بحث خانواده، آموزش و اقتصاد به ما کمک کنند و می‌توانند تاثیر منفی هم داشته و مشکلاتی را ایجاد کند.

حضرتی درباره راهکارهای کاهش تاثیر فضای منفی شبکه‌های اجتماعی، گفت: باید افزایش سطح آگاهی را داشته باشیم و به درستی با امکانات شبکه اجتماعی مواجه شویم، سواد رسانه‌ای اعضای خانواده را افزایش دهیم و از تجربیات کشورهای دیگر نیز استفاده و آن را بومی‌سازی کنیم. برنامه فرهنگی و اجتماعی داشته باشیم و با توجه به اینکه دوسال از آموزش مجازی می‌گذرد درگیر این فضا هستند، خانواده می‌تواند کنترل، نظارت، آموزش و آگاهی لازم را داشته باشد و خانواده‌ها باید آگاهی لازم را از شبکه‌های اجتماعی داشته باشند، نه اینکه از فرزندانشان آگاهی کسب کنند.

بازآرایی رسانه‌ای در دوشنبه‌های سوهانک؛ 13 هزار رسانه کشور دارای مجوز هستند/ملزومات "بازآرایی رسانه‌ای" چیست؟

"سعید معدنی" عضو هیئت علمی و معاون دانشکده علوم اجتماعی، ارتباطات و رسانه نیز در این نشست اظهار کرد: چند روزی است که در حوزه شبکه‌های اجتماعی مطالعه داشتم و متوجه شدم که تحقیقات، غالباً منفی است و برخی از تحقیقات نیز منفی و مثبت هستند و حتی یک تحقیق هم ندیدم که به جنبه‌های مثبت شبکه‌های اجتماعی پرداخته باشد، انگار ما می‌ترسیم جنبه‌های مثبت را بیان کنیم و این نامش "مدرنیته‌هراسی" است.

وی ادامه داد: دلایل عقب‌ماندگی ما در توسعه این است که "مدرنیته‌هراس" هستیم و این موضوع تاریخی است و همیشه این نوع واکنش‌ها در مقابل مدرنیته وجود داشته است. ما همواره مدرنیته را با تاخیر می پذیریم. به عنوان مثال ژاپن این را پذیرفت و پهنای باند را هیچ‌وقت کم نکرد. درخصوص کشورهایی مانند ترکیه، ایران و افغانستان اینطور گفته می‌شود که هرچه نزدیک به هسته مدرنیته یعنی اروپا نزدیک باشند، زودتر مدرنیته را می‌پذیرند. همچنین زمانی که آن پدیده مدرن، عادی می‌شود فراموش می‌کنیم که چقدر هزینه کردیم و از منفی بودن آن گفتیم.

معدنی ادامه داد: تقابل مدرنیته و سنت، در افغانستان بیشتر و در ترکیه کمتر است و برای اینکه جلوی پدیده مدرنیته را بگیریم، خانواده را بهترین راه می‌دانیم که از آن استفاده کنیم و دائما می‌گویند ارزش خانواده از بین می‌رود. این یکی از معضلات است؛ وقتی فضای مجازی آمد، دائم بر تاثیر آن بر روابط زن و شوهر می‌گویند و همین باعث می‌شود که جامعه این پدیده نو را پس زده و درست استفاده نکند. اگر کرونا نمی‌آمد حالا حالاها استفاده از فضای مجازی در مدارس محقق نمی‌شد. قبل از کرونا اگر تلفن همراه دست دانش‌آموز می‌دیدند برخورد جدی می‌کردند.

عضو هیئت علمی و معاون دانشکده علوم اجتماعی، ارتباطات و رسانه تصریح کرد: معمولاً وقتی پدیده مدرنیته می‌آید نوجوانان و جوانان به سمت آن می‌روند و این چالش‌برانگیز بوده است. به همین دلیل وقتی اینترنت و فضای مجازی می‌آید جوان‌ترها بیشتر پیراهن پاره کرده‌اند و نمی‌توان آنها را منع کرد، اگر منع کنیم نسل آینده عقب می‌افتد و نمی‌تواند با فرهنگ جهانی پیش برود. برای اینکه مقابل نوآوری‌های جدید را بگیرند خانواده را عَلَم می‌کنند.

وی اضافه کرد: در جامعه ما زور سنت به مدرنیته همواره می‌چربید و یا برابری می‌کرد اما در کشورهایی مثل ژاپن و ترکیه سنت زورش نرسید. در گذشته با گرامافون، رادیو، تلویزیون، ویدئو و … مخالفت‌های شدیدی شده بود، البته هنوز هم ماهواره ممنوع است و فضای مجازی را فیلتر کرده و پهنای باند را کم می‌کنند و ژاپن سومین کشور در جهان است که سرعت اینترنتش بالاست چراکه می‌داند لازمه پیشرفت و توسعه، داشتن سرعت اینترنت بالاست.

معدنی گفت: قطعاً پدیده جدید که می‌آید با خود پیامدهایی هم دارد اما جامعه باید مدیریت کند. کشورهایی که منع کردند نتوانستند در مسیر توسعه قرار بگیرند و جوان امروز باید پیشرفت کند. در تحقیقات گفته شده بود با آمدن فضای مجازی، خانواده‌ها نمی‌توانند دورهم باشند در شرایطی که شهرنشینی گسترش یافته است و یا افراد در کشورهای مختلف زندگی می‌کنند و فضای مجازی توانسته خانواده‌ها را به یکدیگر نزدیک کند.

عضو هیئت علمی و معاون دانشکده علوم اجتماعی، ارتباطات و رسانه با تاکید بر اینکه از مدرنیته، گریزی نیست و فضای مجازی حُسن‌های زیادی دارد، ادامه داد: اگر فرزندان ما به درس علاقه‌مند باشند، یک زبان خارجی بلد باشند و به ابزارهای مدرن دسترسی داشته باشند، می‌توانند از جهان عقب نمانند. ما نباید "مدرنیته‌هراسی" کنیم و با پنهان شدن پُشت خانواده بخواهیم مانع آن شویم. با کمک اینترنت می‌توانیم به جدیدترین علم دسترسی داشته باشیم و همه مردم در سراسر دنیا به دانش دسترسی داشته باشند. نسل ما با ابزار جدید کمتر آشناست اما می‌توانند با فرصت‌هایی که به آنها می‌دهیم گام‌های توسعه را بردارند و اگر بخواهیم در جهان همسان باشیم باید با مدرنیته همراه شده و نمی‌توانیم آن را نپذیریم.

انتهای پیام/

source article

دیدگاهتان را بنویسید